Historia

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Gurutze Gorriak argia ikusi zuen Henry Dunant izeneko gizon baten ekimenari esker, berak 1859. urtean, Solferinoko gudan zaurituak izan ziren soldaduei lagundu zien eta gero lider politikoen aurrean kudeaketa jarraituak egin zituen gerrako biktimen alde babes neurri gehiago har zezaten. Bere bi ideia nagusiak, hitzarmen baten formulazioaren bitartez gudarostei behartzen zitzaien zauritutako soldadu guztiei laguntza eskeintzeko eta Nazio Sozietateen Fundazioari gudaroste osasun zerbitzuetan laguntza ematea izan ziren.

Dunant-ek ideia hauek irudikatu zituen Solferino-ren oroimenez, liburu bat, zeinekin kanpaina egin zuen, 1862.urtean argitaratua. Ginebrina Erabilera Publikoko Sozietatea, bere Ginebra jaioterri sozietatea, bereak egin zituen eta lan talde bat egin zuen (CICR-en ernatzea izan zen), zeinen idazkaria Dunant izan zen. Talde hau lehenengo aldiz batzartu zen 1863. urteko otsailean.

Halaber, Hitzaldiak ikur uniforme bat hartzea komeni zuen osasun pertsonak identifikatzeko guda zelaian: gurutze gorri bat funts zuriaren gainean. (Ilargi erdi gorriaren ikurra Inperio (Turkiar) Otomanoak adoptatu zuen 1870. hamarkadan.

1864. urteko abuztuan, hamabi herrialde inguruko ordezkariak Ginebrako lehen Hitzarmena aprobatu zuten, honekin Hitzarmenaren erabakiak judizio markoan formulatu ziren eta gudarostei zauritutako gudari guztiei laguntza eskeintzeko betebeharra zuten, baldin eta edozein bandotan egon.

Gertaera hauek CICRa estali zuten Gurutze Gorriko Mugimendu Internazionala eta Ilargi Erdi Gorriaren sehaska bezela –gaur CICR-a bertakotzen dutenak, Sozietate Nazionalak eta bere Federazio Internazionala– hala nola momentu honetako giza eskubide internazionala: 1949. urteko lau Ginebrako Hitzarmenak, eta bere hiru Protokolo adizionalak, 1977 eta 2006. urtekoak.

Hasieran, CICReko lana Sozietate Nazionalen fundazioa adore ematea zen, hauetatik lehena Württemberg estatu alemaniarrean ezartzea zen, 1863.urteko azaroan, hala nola, beraien artean komunikazioak kanalizatzea. CICR-ak bere lehenengo jarduera operazionala 1864.urtean egin zuen lur gainean, Alemania eta Danimarkaren arteko gudan eta delegatuak bidaltzea onartu zuen frentearen alderdi bietara. Hau izan zen CICR-eko betebehar operazionalaren iragarki preludioaren abierastea bitartekari neutral bezela beligeranteen artean.

Dunant-en ideiak harrera ona izan zuten lider eta ongileen artean, hala nola, gizarte asistentzia eta orokorrean jendearen artean. Hurrengo urteetan Europa guztian Sozietate Nazionalak ezarri ziren. Gero Ginebrako Hitzarmena moldatu zen zaurituen, gaixoen eta itsas gerrako naufragoen babesa gehitzeko eta Gobernuek araudi adizionala aprobatu zuten, Haya-ko konbekzioak bezala, gerrako biktimei babesa emateko.

Paraleloki, CICR-ak bere lanaren eremuak zabaldu zituen, jarduera berriekin, adibidez, guda atxilotuei bisitak eta izen zerrenden transmisioa, famili hauen ardura lasaitzeko asmoz.

XIX. mendearen ondoren, Henry Dunant-en ikuspuntua eragingarria izan zen prosezu guztia hasteko, helbetiar mendietako herrialde batean anonimoki bizi zen, bere negozioen porrotak Ginebratik eta Gurutze Gorrian egiten zuen lan dinamikotik erretiratzea behartu zuen. 1901. urtean, Bake Nobel-arekin saritua izan zen, Frédéroc Passy frantsez bakezalearekin.

Dunant 1910. urtean hil zen eta, ordurako, Gurutze Gorria eta Ginebrako Hitzarmenak Europan, Amerikan, Asian eta Afrikan finkatuta zeuden. Bai lehenengoa eta bai bigarrenak proba gogorren eraginpean egon ziren Lehenengo Mundu Gerran.

Iturria: http://www.icrc.org/spa/

Comments are closed.